สวัสดีครับ วันนี้คลินิกศาลาแดง ซ.1 ทันตกรรม มีคำถามที่หลายคนสงสัยเอามาตอบให้เคลียร์กันครับ

จริง ๆ แล้วถ้าหากเราใช้ไหมขัดฟันรุนแรงเกินไป ยังไงเลือดก็ออกครับ อาจจะเข้าใจไถรตรงไปนิดนึง แต่ถ้าเกิดเราใช้ไหมขัดฟันในระดับปกติไม่รุนแรง ไม่แรงไปหรือเบาเกินไป เลือดก็ไม่ควรจะออก ดังนั้นถ้าใช้ไหมขัดฟันแล้วมีเลือดออก อาจจะหมายถึงไหมขัดฟันรุนแรงไป แต่ถ้าหากยังเลือดออกขณะที่ใช้ในไม่รุนแรงแล้ว ก็อาจจะเข้าข่ายเหงือกอักเสบ แต่เหงือกอักเสบนั้นแบ่งเป็นหลายระดับ ซึ่งถ้าเป็นนิด ๆ หน่อย ๆ เราอาจจะดูแลโดยการแปรงฟันดี ๆ ใช้ไหมขัดฟันเป็นประจำ เหงือกก็จะกลับมาแข็งแรง มีสีชมพู แน่นเรียบผิวฟันได้

แต่ถ้าเหงือกอักเสบมาก อันนี้เราจะไม่สามารถรักษาเองได้ จะต้องมาพบทันตแพทย์ช่วยรักษา โดยปกติแล้วคนไข้เองจะสังเกตได้ง่าย อาจจะต้องให้หมอฟันช่วยตรวจดูจะดีที่สุดครับ

สรุป !!

ควรใช้ไหมขัดฟันไม่รุนแรง พอประมาณ เป็นประจำทุกวัน และควรแปรงฟันอย่างถูกวิธีทุกครั้งหลังอาหาร หากเป็นไปได้

น้อง ๆ เคยประสบปัญหา กลิ่นปาก กันไหมครับ ?

ถ้าหากเคยประสบพบเจอปัญหาเหล่านี้แล้วละก็ วันนี้คุณหมอจะมาเล่าถึงสาเหตุที่ทำให้เกิดกลิ่นปาก ปากเหม็น 

ถึงแม้กลิ่นปากจะเกิดได้จากหลายแหล่ง หลายปัจจัย แต่เริ่มแรกเลย ควรสังเกตจากสิ่งง่าย ๆ ก่อน มีกลิ่นปาก ก็ต้องดูที่ปากก่อน

กลิ่นปากที่เราได้กลิ่นนั้น เกิดจากเชื้อแบคทีเรียในช่องปาก ซึ่งเมื่อเชื้อแบคทีเรียมีมากขึ้น ก็จะรวมกับเป็นคราบจุลินทรีย์ หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า ขี้ฟัน แต่จริง ๆ แล้วแผ่นคราบจุลินทรีย์ไม่ได้อยู่แค่ที่ฟันเท่านั้น คราบจุลินทรีย์ยังสามารถพบได้ที่ลิ้น ร่องเหงือก เป็นต้น

ดังนั้นก่อนที่เราจะไปมองเรื่องอื่น เราควรตรึกตรองดูก่อนว่า เราแปรงฟัน ใช้ไหมขัดฟัน กำจัดคราบจุลินทรีย์เหล่านี้ได้ดีหรือยัง

คนไข้ที่มีโรคฟันผุและเหงือกอักเสบ ก็ควรจะรักษาให้เสร็จก่อน ฟันผุ ก็ควรอุดฟันให้เรียบร้อย หรือหากรักษาไม่ได้แล้วก็ควรรักษารากฟันหรือถอนออก ซึ่งโรคเหงือกอักเสบ ถ้าเป็นรุนแรงเราจะเรียกว่าโรครำมะนาด มักจะมีกลิ่นปากรุนแรง ถ้าหากเป็นมาก ๆ ฟันจะโยกและจะหลุดออกไปในที่สุด สิ่งเหล่านี้ล้วนเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย หากเป็นแล้วก็ควรรักษาให้เรียบร้อยเช่นกัน

ในกรณีที่คนไข้มั่นใจว่า ฟันทุกซี่ดีหมดแล้วไม่มีฟันผุ เหงือกก็แข็งแรง คราบจุลินทรีย์ มีน้อยมาก ก็ค่อยสาเหตุจุดอื่นๆ เช่น โรคในลำคอ คอเจ็บ ต่อมทอนซิล โรคในโพรงจมูก ไซนัส หรือแม้แต่โรคระบบทางเดินอาหารที่อาจจะส่งลมมีกลิ่นออกมาได้ แต่โรคอื่นๆ เหล่านี้ มักมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วยและมีอาการนำมาก่อน เช่น โรคทอนซิลอักเสบ ก็ต้องมีเจ็บคอ คอมีหนอง เป็นไข้ เป็นหวัด โรคในไซนัสอักเสบ ก็ต้องมีเจ็บปวดบริเวณแก้ม ลมหายใจมีกลิ่นเหม็น มีหนองออกมาจากจมูก คัดจมูก มีไข้ เป็นต้น

นอกจากนี้ กลิ่นปาก บางชนิดก็ไม่ได้เป็นโรค แต่เป็นลักษณะชั่วคราวที่เกิดขึ้นได้และสามารถเกิดขึ้นได้ทุกคน เช่น กลิ่นปาก เนื่องจากการดื่มน้ำน้อย ปากแห้ง (เชื้อแบคทีเรียจะเจริญได้ดี ถ้าปากแห้ง ไม่ชุ่มชื้น) ดังนั้นหากดื่มน้ำอย่างเพียงพอ จิบน้ำให้ปากชุ่มชื่นอยู่เสมอ กลิ่นปากประเภทนี้ก็จะน้อยลง ซึ่งจะช่วยได้มากเลยครับ

กลิ่นปาก ก่อนมื้ออาหาร เพราะก่อนมื้ออาหาร ร่างกายจะทำการปล่อยน้ำย่อยออกมาและนี่เองจึงเป็นสาเหตุที่เกิดกลิ่นในช่องปากได้ ลองสังเกตดู ใครที่งดเว้นไม่ได้กินข้าวก็จะมีกลิ่น ยิ่งตอน 11 โมง เป็นต้น

กลิ่นปาก ก่อนเข้านอน เพราะขณะเรานอนหลับ ปากจะนิ่ง ไม่มีความเคลื่อนไหว ไม่ค่อยขยับ แถมน้ำลายก็น้อย เชื้อโรคเลยเจริญเติบโตดี สิ่งเหล่านี้เราไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ ต้องเจอกันทุกคน ฉะนั้นก่อนนอนก็ควรดูแลฟัน แปรงฟัน ใช้ไหมขัดฟันให้เอี่ยม เพื่อลดจำนวนแบคทีเรียในช่องปากให้ได้มากที่สุด

นอกจากนี้ คนไข้บางคนก็มีปัญหากลิ่นปากชนิดที่หาสาเหตุไม่ได้ก็มีเหมือนกัน แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดที่หมออยากแนะนำคือเรื่องการดูแลทำความสะอาดช่องปาก ถึงแม้จะมีกลิ่นปากบ้าง แต่เราก็สามารถบรรเทาได้ด้วยอมลูกอม บ้วนน้ำยาเป็นครั้งคราว เคี้ยวหมากฝรั่ง เป็นต้น การดูแลรักษาความสะอาดช่องปาก ก็ช่วยลดปัญหาฟันผุ เหงือกอักเสบ และทำให้ฟันอยู่กับเราได้จนแก่เฒ่าเลยทีเดียว

ดังนั้นแล้วเราจะสรุปเป็นข้อ ๆ ได้ดังนี้

สาเหตุภายในช่องปาก

1. การไม่รักษาสุขภาพช่องปากให้ดี เช่น ไม่ยอมแปรงฟัน ไม่ใช้ไหมขัดฟัน และการไม่มาพบทันตแพทย์ทุก ๆ 6 เดือน
2. ฟันผุ ฟันเป็นรู แมงกินฟัน
3. โรคเหงือกอักเสบและโรคปริทันต์
4. แผลในช่องปาก ก็ทำให้เกิดกลิ่นปากได้เช่นกัน แต่เมื่อแผลหาย กลิ่นปากก็จะลดลง
5. ผู้ที่ใส่ฟันปลอมหรือใส่เครื่องมือต่าง ๆ ในปาก
6. ลิ้นที่เป็นฝ้า
7. น้ำลาย

สาเหตุภายนอกช่องปาก จะเกี่ยวข้องกับระบบต่างๆ ของร่างกาย เช่น

1. โรคระบบทางเดินหายใจส่วนบน เช่นโพรงจมูกอักเสบ ไซนัสอักเสบ เป็นต้น
2. มะเร็งที่โพรงจมูก
3. ทอนซิลอักเสบ
4. โรคระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง เช่นวัณโรคปอด มะเร็งที่ปอด เป็นต้น
5. ระบบย่อยอาหาร
6. การรับประทานอาหารที่ทำให้เกิดกลิ่น เช่น กระเทียม หัวหอม เครื่องเทศ สะตอ เป็นต้น
7. เครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ทุกชนิด

เคล็ดลับลดกลิ่นปาก

1. ดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 8 แก้ว เพราะการดื่มน้ำมาก ๆ จะช่วยล้างแบคทีเรียออกจากน้ำลาย
2. อย่าปล่อยให้ปากแห้ง เพราะจะทำให้ความเข้มข้นของแบคทีเรียในปากเพิ่มมากขึ้น ซึ่งจะทำให้เกิดกลิ่นปากได้ง่าย
3. ดื่มน้ำมะนาวหากเป็นไปได้ จะช่วยเพิ่มปริมาณน้ำลาย
4. หลีกเลี่ยงการดื่มกาแฟ เพราะจะทำให้เกิดกลิ่นปากได้ง่าย (แต่คงทำได้ยากในกลุ่มหนุ่มสาวออฟฟิศ ><)
5. หากเป็นไปได้แปรงฟันทุกครั้งหลังมื้ออาหาร และอย่าลืมแปรงด้านบนของลิ้นด้วยอันนี้สำคัญมาก
6. ถ้าไม่สะดวกจะแปรงฟัน ให้บ้วนปากด้วยน้ำเปล่าก็ยังดี และหากแปรงเสียทรงหรือผิดรูปก็ควรให้เปลี่ยนแปรงหรือซื้อใหม่
7. ใช้ไหมขัดฟันเป็นประจำ อย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง
8. เลิกสูบบุหรี่ เพราะเป็นสาเหตุหลัก ๆ เลยของหินปูนและโรคเหงือก
9. ตรวจสุขภาพฟันอย่างสม่ำเสมอเป็นประจำทุก 6 เดือน