คำถาม : ติดเครื่องมือจัดฟันแล้วฟันโยก

” เพิ่งจะติดเครื่องมือจัดฟันไปแต่รู้สึกเหมือนฟันโยก  อย่างงี้ปกติรึเปล่าคะ เวลาแปรงฟันรู้สึกสยอง ๆ เหมือนมันจะหลุดออกมาเลย = =”

คำตอบ :

มาดูกันว่าฟันคนไข้ที่ติดเครื่องมือจัดฟัน เคลื่อนที่ได้อย่างไรในระหว่างจัดฟัน และยางจัดฟันที่เกี่ยวรวมถึงลวดจัดฟันไปเกี่ยวข้องกันขั้นตอนไหน

เมื่อมีแรงกดที่ฟันหลังจากปรับเครื่องมือ กระดูกบริเวณรากฟันด้านที่ถูกกดจะเกิดการละลายตัว ทำให้ฟันเคลื่อนที่ไปในทิศทางนั้น ส่วนกระดูกด้านตรงข้ามจะเกิดการสร้างเสริมกระดูกใหม่ ขบวนการละลายตัวและเสริมสร้างใหม่ของกระดูกนั้น เป็นไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป ฟันที่กำลังเคลื่อนอาจมีอาการโยกเล็กน้อยมากกว่าฟันที่อยู่นิ่ง

อาการเจ็บฟันหลังจากปรับเครื่องมือจัดฟันใหม่ ๆ นั้นเกิดจากที่หลอดเลือดถูกกดจากแรงที่­­ดันฟัน ซึ่งเป็นการเริ่มต้นของขบวนการที่ทำให้ฟันเคลื่อนไปได้ อาการเจ็บนี้จะบรรเทาลงใน 3-5 วัน ผู้ป่วยสามารถทานยาแก้ปวด เช่น paracetamol เพื่อบรรเทาอาการปวดได้ครับ

*นอกจากนี้การเคี้ยวอาหาร(ที่ไม่แข็งและเหนียวชนิดทำให้เครื่องมือหลุด) ในช่วง 8 ชั่วโมงแรกหลังจากการปรับเครื่องมือ จะเป็นการขยับฟันบริเวณที่ถูกแรงกด และเป็นการกระตุ้นการไหลเวียนโลหิตรอบรากฟัน ซึ่งจะช่วยบรรเทาอาการปวดได้

คำถาม : ใส่ยางแยกฟันแล้วปวด เจ็บ / ใส่ยางแยกฟันแล้วเจ็บไหม ?

เมื่อวานได้มีโอกาสไปใส่ยางแยกฟันครั้งที่สองมา และยางแยกฟันที่คุณหมดจัดฟัน ใส่ให้ครั้งที่สองมีขนาดใหญ่กว่าครั้งแรก ตอนนี้ก็เลยปวดระบมมากเลย เคี้ยวอะไรไม่ค่อยได้ แต่อาการแบบนี้เป็นอาการปกติของการแยกฟันรึป่าวคะ แล้วมันจะบรรเทาลงบ้างไหมคะ หรือว่าจะเป็นไปจนกว่าจะเอายางออก

คำตอบ :

ทางคลินิก ศาลาแดง ซ.1 ทันตกรรม แนะนำให้คนไข้จัดฟันทานอาหารที่ไม่แข็งมากครับ ช่วงแยกฟันต้องระวังเรื่องการเคี้ยวเป็นพิเศษ ระวังอย่าให้ยางแยกฟันหลุด ช่วงแรก ๆ อาจจะปวดมาก 3-4 วัน อาการปวดจะค่อย ๆ ลดลงครับ

ภาพประกอบการแยกฟันครับ ^^

คำถาม : เครื่องมือช่วยดึงฟัน ขณะจัดฟัน กับเครื่องมือยกฟันคืออะไร ?

คำตอบ :

เครื่องมือช่วยดึงฟัน ออกแรงในการดึงฟัน ดัดฟันให้เคลื่อนที่ครับ ส่วนเครื่องมือยกฟัน หรือ raise bite หรือที่คุณหมอเรียกว่าก้อนขี้หมานั่นล่ะครับ ทำหน้าที่ยกฟันให้ห่างออกจากกันไม่ให้ผู้ป่วยกัดฟันลงสุดเป็นการชั่วคราว เพื่อประโยชน์หลายประการ เช่นกรณีสบลึกหรือกรณีฟันสบคร่อม เพื่อช่วยให้ฟันสบกันเป็นปกติ

บทความจัดฟันที่เกี่ยวข้อง :

ตำนานเครื่องมือยกความสูงของฟันขณะจัดฟัน (ก้อนขี้หมา)

คำถาม : ทำไมฟันดำ ฟันสีเทาดำ น้ำตาลเข้ม และเนื้อฟันตกกระ

คำตอบ :

• คราบสีที่ติดฟันมีหลายแบบ หลายลักษณะ คราบสีที่ตัวฟันอาจเกิดจากคราบอาหารเครื่องดื่มหรือน้ำที่รับประทาน น้ำยาบ้วนปากบางชนิด (ปัจจัยภายนอก)
• คราบสีฟันที่เกิดการเปลี่ยนแปลงสีฟันตั้งแต่กำเนิด มักเกิดจากยาปฏิชีวนะ tetracycline หรือการได้รับฟลูออไรด์ (Fluoride) มากเกินไป หรือการสั่งสมแร่ธาตุไม่เพียงพอของฟัน (ปัจจัยภายใน)
• คราบอีกชนิดหนึ่งก็คือคราบจุลินทรีย์ มีลักษณะเหนียว ๆ สีขาวขุ่น อาจมีสีเหลือง ซึ่งคราบจุลินทรีย์หากปล่อยไว้นานก็จะติดสีจากสิ่งแวดล้อมดังที่กล่าวไว้แล้ว รวมทั้งถ้าปล่อยไว้นานกว่านั้น จะกลายเป็นหินปูน ได้
• คราบหินปูนมีสีตั้งแต่สีขาวขุ่น จนถึงสีเหลือง สีน้ำตาล และสีดำ (อันตรายมากหากเป็นสีดำ)
• ถ้าหากสงสัยว่าฟันมีสีแปลกประหลาดไป ควรไปหาหมอเพื่อดูให้แน่ใจว่า เป็นคราบสีอะไรแน่
• คราบสี สามารถถูกขัดออกได้ด้วยการขัดฟันและการขูดหินปูน แต่ถ้าสีติดแน่นมาก อาจต้องขัดออกด้วยเครื่องมือพิเศษ ที่จะพ่นลมความแรงสูงเพื่อทำความสะอาดฟัน
• คราบจุลินทร์และหินปูน กำจัดด้วยการขูดหินปูนโดยทันตแพทย์
• อย่างไรก็ดี คราบสี และคราบจุลินทรีย์และคราบหินปูน จะทำในครั้งเดียวกันเลยก็ได้